Geluk zoeken voor het oog van God

“Zijn kruis opnemen, zijn leven verliezen…”, het zijn misschien wel de woorden die het meest blijven hangen wanneer we dit evangelie horen. Maar we lopen dan wel het risico in wat vaag gemoraliseer te blijven hangen. En het is de grote vraag of dat wel de bedoeling is van dit evangelie.

Je zou dit stukje evangelie eigenlijk met een paar adempauzes moeten lezen, even de woorden tot je door laten dringen, ze in te voelen om daarmee het aanknopingspunt te zoeken met ons eigen leven hier en nu. Want als Matteüs dit opgeschreven heeft, is het wel omdat hij begrepen heeft dat dit moment de personen en omstandigheden van toen overstijgt.

Jezus begint zijn volgelingen duidelijk te maken dat hij naar Jeruzalem moet gaan. Een weg waarover hij zich geen illusies maakt. Waarom zou hij dit moeten doen en deze ellende naar zich toe halen?

We kunnen dat vermoeden uit de verhalen die we kennen. Hij heeft laten zien en horen wie en wat God is, wat voor leven Hij van mensen verlangt. En voor deze levensopdracht is het niet voldoende om rond te blijven trekken in Galilea, het zal ook in het hart van het volk moeten gebeuren. Maar Jezus weet maar al te goed dat vrijheid, vrede, eenheid vanaf Kaïn en Abel, verdrongen, verwrongen en misbruikt worden. Toch wil hij deze moeilijke weg niet uit de weg gaan.

Het is een cruciaal moment: het mooie, het goede, dat wat het leven waard maakt geleefd te worden, blijkt geen succesverhaal te zijn. We kunnen ons gemakkelijk voorstellen dat zijn volgelingen er wat verbijsterd bij staan en er niet aan willen.

God is liefde, God wil het leven en het geluk van de mens en niet de ellende, niet de dood. Dat heeft Jezus toch laten zien.

En dan is er Petrus namens de twaalf. Hij heeft erkend dat Jezus de verpersoonlijking is van deze God. Jezus heeft hem bevestigd dat zijn erkenning waar is, dat het een inzicht is dat van God komt, geen kwestie van menselijk redeneren. In deze euforie van ‘begrijpen en kennen’ meent hij nu Jezus ‘de les te kunnen lezen’ zoals Matteüs zegt. Dit, wat Jezus nu zegt, kan toch niet waar zijn. Dat kan toch niet overeenstemmen met God!

Het is zo goed bedoeld, zoals wij allen het meestal zo goed bedoelen in het leven. Ja God wil onze vrijheid, ons geluk ons leven. En dan is het een heel kleine stap om onze voorstellingen daarvan als norm en maatstaf van God te gaan beschouwen…

‘Ga weg, blijf achter mij, loop me niet voor de voeten met deze verleiding een andere weg in te slaan…´ In dit harde woord kunnen we de eenzaamheid, het alleen gelaten worden voelen. De eeuwige verleiding om God voor ons karretje te spannen. Leven te zien als een draaien om het ego, het ik van mijn belangen, mijn verlangens.

Maar als mens zijn we veroordeeld tot relaties, tot verhoudingen: de moeilijke maar enige weg om in waarachtigheid van leven te komen en te blijven. En relaties… dat gaat ver, heel ver…

Dat vraagt dat we onze angst om niet mee te tellen aankijken; onze jalousie, ons machtstreven, ons gelijk hebben en dergelijke een toontje lager laten zingen, kortom ons ‘vrij’ maken. En dat alles dan niet om onberispelijk voor de dag te kunnen komen, maar om mee te kunnen werken aan een samenleving waarin vrede en vrijheid en eenheid wat aan het licht komen. Staan voor zo’n samen leven, we weten het maar al te goed, dat is geen succesverhaal, dat is het ook nooit geweest.

Is het daarom ook dat het evangelie ons zegt dat Jezus zich hier richt tot zijn leerlingen, niet tot de grote massa? Leerlingen, niet om daar een intiem en gesloten clubje van te maken, maar een stel mensen die het avontuur aangaan om te blijven zoeken, te blijven leren wat leven is, waarachtig leven. Dat hébben we nooit, God en zijn Rijk blijven komende, toekomst. Steeds zullen we verleid blijven om te kiezen, bewust of onbewust, om onze voorstellingen van geluk en leven als norm te gaan beschouwen. Ons te laten verleiden door wat vroeg of laat toch weer klatergoud blijkt te zijn. Nee, daarvoor hoeven we ons geen pijnlijke, zelfgekozen, ascese op te leggen, alleen maar te blijven luisteren, te kijken en dan te doen wat leven echt van ons vraagt.

Een leven, dat we niet kunnen overzien, een levenswijze waar het hier en nu voluit telt maar zich daar niet toe beperkt.

Gemeenschap, juist in deze tijd waarin mensen zich zo moeilijk aan elkaar kunnen verbinden.

We kunnen Petrus dankbaar zijn dat hij ons de kans geeft onze ogen vandaag wat uit te wrijven, en met open hart samen aan tafel te gaan als teken dat we geloven dat met God mogelijk wordt wat voor ons onmogelijk lijkt.

Dat zij ons gegeven, vandaag en de komende dagen.