Gods barmhartigheid

Het verhaal over de vijf broden en twee vissen: het heeft de eeuwen door christenen aangesproken. In Taghbe, dichtbij Kafarnaüm in Israël, vind je het uitgebeeld in een mozaïek op de grond, op de plaats waar men zegt dat dit verhaal van de vijf broden en twee vissen zich heeft afgespeeld. Je vindt het ook als een muurschildering in de catacomben in Rome waar ik onlangs geweest ben. De christenen van de eerste eeuwen hebben in dat verhaal van de vijf broden en twee vissen een symbool gezien, een teken van Gods overvloedige goedheid en barmhartigheid. Want dat is wat hier verkondigd wil worden: Gods goedheid/ barmhartigheid die gezicht krijgt in Jezus' optreden.

Dat was aanvankelijk niet zo vanzelfsprekend volgens dit evangelie, want het begint met te zeggen: Toen Jezus dat hoorde, week Hij uit naar een eenzame plaats. Wat heeft Hij gehoord? Dat was het bericht van de leerlingen van Johannes de Doper die kwamen vertellen, dat Johannes onthoofd was op bevel van koning Herodes. En een ander bericht, dat Herodes Jezus vergeleek met Johannes de Doper. Zijn leven werd daardoor bedreigd. Hij zocht een veilig heenkomen en week uit naar een eenzame plaats, weg van de mensen, ja maar ook weg van de machthebbers in Jeruzalem. Dat is de beweging die Jezus steeds maakt, volgens het evangelie van Matteüs: als het gevaar dreigt, wijkt Hij uit.
Maar toen Hij met zijn leerlingen aan land ging, zag Hij tot zijn verbazing een grote menigte mensen, die te voet over land waren gegaan en nog vóór hen was aangekomen. Toen werd Hij tot in zijn binnenste bewogen. Dat is het woord dat mij raakt; een woord van Gods barmhartigheid. Wat zag Jezus dan? Hij zag er mensen die wellicht naar Hem geluisterd hadden, toen Hij sprak in gelijkenissen. Hij zag er mensen, die de moeite genomen hadden om Hem achterna te gaan en nog wel te voet, over land. Hij zag in hen het verlangen naar leven, naar echt leven. Daarmee voelde Hij zich aangesproken in zijn roeping en Hij ging daar onmiddellijk op in: Hij genas hun zieken en deelde brood uit.
Wat is dat voor een zien en wat wordt er in Hem aan bewogenheid opgeroepen? Het is een zien, zoals in Ex. 3 vermeld staat, van God. Daar staat dat de Heer sprak tegen Mozes: "Ik heb de ellende van mijn volk in Egypte gezien, de jammerklachten van hun onderdrukkers gehoord; ja, Ik ken hun lijden." Het is een omzien naar mensen, een betrokken raken op wat ze meemaken, waardoor er door Mozes een beweging op gang komt die uiteindelijk zal leiden naar de bevrijding. Ook in het evangelie wordt verteld, dat door Jezus heen God omziet naar zijn volk en dat Jezus allereerst de zieken geneest, hun kwetsuren heelt.

En als het al laat geworden is, dan ontstaat er een discussie tussen Jezus en de leerlingen over brood. De leerlingen laten de onmogelijkheid zien om zoveel mensen te eten te geven van slechts vijf broden en twee vissen. Dat kan gewoon niet! Maar Jezus vertrouwt op Gods goedheid/barmhartigheid en na het dankgebed laat hij zijn leerlingen het brood uitdelen aan de mensen. Dat blijkt méér dan voldoende te zijn. Wat ons door dat verhaal wordt verteld, is dat Jezus gelooft in die goedheid van God, tegen de stroom in/ tegen het gewelddadig optreden van Herodes in, en dat heeft indruk gemaakt op de aanwezigen.