"Gedenk de levens van de doden"

Welkom in deze eucharistieviering. Onze kinderen en jongeren beginnen vandaag op hun eigen plek in het Voorhuis, ze zullen straks bij ons binnenkomen.
Vanwege de eigen inhoud van deze dag - Allerzielen - zal ik nu inleiden en zal er straks geen preek zijn.
Gisteren hebben wij hier de overledenen herdacht die ons in geloof zijn voorgegaan, in het spoor van Jezus. Mensen, met name genoemd, op wiens schouders wij kunnen staan. Mensen die ons bemoedigen om onze inzet en ons hart te geven aan een toekomst met God.
Vandaag valt het licht op mensen die géén schakel zijn in die heilsgeschiedenis. Omdat ze slachtoffer zijn van bruut geweld. Omdat ze weggerukt worden uit de tijd, zonder de kans te krijgen om hun bestemming te volbrengen. Doodgeschopt, door zelfmoordslagen om gekomen. Het protest dat deze doden in ons oproept, doet ons kijken naar de daders. Mensen die een ambulance vol springstof laten ontploffen, een reddingswagen als moordwapen…..Een jonge vrouw die zoveel dode geliefden telt, dat zij alleen nog zichzelf kan opblazen……
Soms kan de dood geloof in leven vernietigen.
De spiraal van geweld lijkt alleen nog toe te nemen.
Hoe groot moet het schandalige geweld worden voordat mensen tot inkeer komen?
In deze realiteit stellen we de vraag: hoe kunnen we nog bidden voor al deze slachtoffers? En moeilijker nog: hoe kunnen we in godsnaam bidden voor de daders?

Het Woord dat we horen kan ons misschien op weg helpen.
Eeuwenoude wijsheid vertelt ons dat God niets verafschuwt van wat Hij geschapen heeft. Hij blijft zoeken naar de mens die luistert en zijn daden onder ogen ziet. De mens die erkent dat hij gewelddadig is, vaak omdat hij of zij zelf slachtoffer is van een vreselijke geschiedenis.
Onze God is een barmhartige God.
Hij blijft zoeken naar de mens die zich opent, die ziet en verstaat en uit die spiraal breekt. Het is nooit te laat voor vergeving.
Ons gebed om barmhartigheid in deze dag past in de zoektocht van God.
In mij werd het beeld opgeroepen van de orthodoxe Joden, die na iedere aanslag vrijwillig naar de plek toegaan en de menselijke resten verzamelen - van de slachtoffers en ook van de dader. 'Ja, van beiden', antwoorden zij telkens wanneer ze daarop bevraagd worden. Zij stellen in het licht dat van ons mensen uiteindelijk de eerbied en het respect voor álle leven gevraagd wordt. Tot voorbij de dood. Over het geheim van een mensenleven mag en kan niet door een mens worden geoordeeld.

Als wij geloven in de weg van Jezus dan kan het verhaal over zijn dood en verrijzenis ons bemoedigen om staande te blijven op onze weg. Zijn dood aan het kruis was evenzeer een dood door brutaal geweld. Jezus zelf echter stond rechtop in zijn geloof dat de God van de geschiedenis geen spijt heeft van Zijn schepping. Jezus bleef trouw tot het einde toe, aan God én aan mensen. Hij bleef getuigen dat hij gedragen werd door de liefde van de Vader.
De honderdman zag en geloofde. Zien dat een mens niet voor niets geleefd heeft, niet voor niets gestorven is. Zien, soms even, dat dit met God van doen heeft.