Kostbaar zijn mensen die op weg gaan

In zijn kerstverkondiging vertelde Niek dat in de geschiedenis van God met de wereld de mensen in en door de persoon van Elia hebben moeten leren leven met het gegeven dat God niet meer spreekt in een duidelijke taal. God spreekt in een heel zacht suizen en de betekenis van leven zal kenbaar worden zonder dat wij dat geheel kunnen begrijpen. En vorige zondag hoorden we over de oude man Simeon die dag en nacht in de tempel was omdat hij de vertroosting van Israël verwachtte. Met deze twee gegevens, dat God spreekt in een heel zacht suizen en dat ik iets moet verwachten wil mij iets openbaar kunnen worden luister ik vandaag naar het verhaal van Matteüs. Epifanie openbaring wat, wie wil zich aan ons openbaren. Wat voegt deze meditatie bij de geboorte van Jezus toe aan wat we al gehoord hebben. Want met kerstmis, vandaag en volgende week de doop van de Heer hebben we als het ware een drieluik over de betekenis van de geboorte van Jezus.

Waarom heeft Matteüs dit verhaal verteld, wat moet er nog duidelijker gezegd worden dan dat die Messias geboren is. In het evangelie volgens Matteüs is dat gebeurt maar het is nog niet bekend. Jozef heeft gehoord en in een droom is hem verteld dat Maria een kind zal krijgen uit heilige Geest en dat kind zal zijn volk bevrijden, dat kind openbaart dat God met ons is. Dat heeft Jozef gehoord, maar verder weet niemand dat nog. Vandaag horen we de wijzen zeggen dat dit kind de nieuwe koning van de joden is. De tekst die ook boven het kruis van Jezus hangt, dit is Jezus de koning van de Joden. Het volk van Jezus wist van niets zo suggereert Matheus ons, het is maar de vraag of wij het wel weten ook al hebben we kerstmis gevierd, weten wij en leven we zo dat er een mens van vrede, barmhartigheid, geboren is; dat de genade van God op aarde verschenen is. En nu voert Matteüs een stel vreemdelingen op, wijzen of magiërs of sterrenkundigen die een bijzonder verschijnsel aan de hemel hebben waargenomen en dit verschijnsel hebben geïnterpreteerd als de geboorte vaneen nieuw geboren koning der joden. En waar anders dan in Jeruzalem, de vredesstad kan die koning geboren worden. Alleen, Jeruzalem weet van niets, de hele stad en vooral de machtigen, degene die het voor het zeggen hebben in die stad schrikken zich een ongeluk. Er heerst verwarring en de hele wetenschappelijke kring, opperpriesters en schriftgeleerden, worden in stelling gebracht om dit gegeven van een nieuwe koning, een nieuwe gezalfde te onderzoeken. Er zit niemand te wachten op een nieuwe koning, Want de ster is gedoofd in de stad die tot op de dag van vandaag geen vredesstad wil worden. Er is geen plaats voor een nieuwe koning in die stad, misschien is er zelfs geen plaats voor een kind in die stad. Er is zoveel heimelijkheid, je voelt de verborgen agenda van Herodus als hij met de wijzen spreekt. Je voelt al aan dat er niets goeds uit voort kan komen. En de wijzen zijn wijs genoeg om dat ook aan te voelen, ze drijven de spot met Herodus en laten hem zitten met zijn plannen.

Waarom vertelt Matteüs dit verhaal, misschien dacht ik was het wel verbijstering die Matheus bevangen heeft, verbijstering dat Jeruzalem die stad van vrede, de stad Gods, waar alle belangrijke mensen van Israël wonen, dat juist die stad Jezus niet erkent en herkent heeft als de Messias. Verbijstering omdat het vreemdelingen zijn die komen om Jezus te huldigen, die wel erkennen dat er een bijzonder mens geboren is. Verbijstering omdat zijn eigen volk niet tot die erkenning gekomen is. De schriftgeleerde weten wel dat er een Messias geboren zal worden, ze helpen immers Herodus blijkt uit dit verhaal om de plaats te vinden waar de Messias geboren zal worden. Zij weten het wel, ze lezen het in hun eigen schriften maar ze doen er niets mee. De vreemde wijzen wel, ze verlaten de stad en zien opnieuw de ster, de schriftgeleerden blijven in de stad waar geen ster te zien is, de stad waar macht en geweld is, de stad waar een kind niet veilig is. En ik hoef niet te wijzen naar de schriftgeleerden uit de tijd van Jezus, want hoe vaak overkomt mij dat niet, dat ik weet heb van een God die met mildheid en genade naar mij kijkt en ik desondanks ongenadig blijf voor mezelf en anderen. Wat mij toch het meeste raakt is de huldiging, de kostbare gave die de wijzen meebrengen. Huldiging aanbidding vertalen sommige teksten. Kom ik nog wel eens tot huldiging, dat woord kent onze tijd enkel voor topprestaties in de sport. Massaal huldigen wij de topsporters. Aanbidding, is een woord wat we nauwelijks nog kennen. Het roept in mij op dat het van doen heeft met weet hebben wat mij kostbaar is, wat mij heilig is. Durf ik nog te aanbidden, stil te worden bij wat mij kostbaar is. Kostbaar is vrede, ik heb ervaring, wij hebben ervaring van vrede, velen van ons hebben nooit oorlog meegemaakt aan den lijve en waarom is er dan zoveel onvrede. 'We want more' zei een van onze cabaretiers. Kostbaar zijn mensen die op weg gaan, die zich durven laten leiden door een ster, een droom, mensen in wie de verwachting leeft dat het kleine beetje vrede, waarheid, gerechtigheid wat zij kunnen leven er iets toe doet in deze wereld. Emmaus, Zamdela b.v. Kostbaar is dit leven wat ik hier met jullie leef heb ik me gerealiseerd tijdens het maken van deze preek. Kostbaar is dat ik nu vrede verspreid en niet wacht op een ander.