Door Hinnêni Peltenburg, gehouden op 30 augustus 2009

Wanneer er verschil van inzicht heerst,

dan gelden ál de meningen als het Woord van God,

zolang deze naar voren worden gebracht

met het oog op het Rijk der hemelen. Citaat uit de Talmoed

“Luister, Israël, dit zijn de geboden, voorschriften en bepalingen,

die ik u in opdracht van de Heer uw God, moet leren.”

De allereerste betekenis van het woord Thora is:

een verbond tussen hemel en aarde,

een vruchtbaar maken, zoals in Genesis 1 de Geest zweeft boven de wateren.

Het woord van God maakt de aarde vruchtbaar en is werkzaam in de mens.

De Wet bestaat uit de verplichtingen die het gevolg zijn van het Verbond

dat de Enige met ons heeft gesloten.

De Wet heeft betrekking op de waarden van de schepping;

houdt bepalingen van mens zijn in;

geeft richting aan de relatie tussen mensen en aan de relatie met de Enige.

Maar er is in elke tijd een creatieve herinterpretatie van die voorschriften nodig.

Er komt vanuit Jeruzalem een commissie van onderzoek op Jezus af.

De Farizeeën en de Schriftgeleerden begrijpen Jezus niet; zij kúnnen Hem blijkbaar niet verstaan. In hoofdstuk 3 staat al dat zij Hem uit de weg willen ruimen.

De delegatie maakt Jezus een verwijt:

“Jullie levenswandel is niet conform de overlevering!”

Jezus echter, veroordeelt niet, maar waarschuwt, zoals Jesaja:

‘Waar is je hart mee bezig? Rust het in Gods hart?

Jullie stellen de Thora buiten werking,

omdat je die loskoppelt van het liefdesverbond dat de Enige met ons is aangegaan.’

De vraag aan Jezus gesteld is:

‘Moet dan die Wet zoals wij haar interpreteren, van tafel worden geveegd?

Hoeveel belang hecht jij aan die Wet, Jezus?

Jij, die van boven bent?’

Instituties en gebruiken…

je hebt er nu eenmaal altijd mee te maken.

Je moet echter altijd vragen of zij de heelheid van de schepping

en het rijk der hemelen op het oog hebben;

of er eeuwig leven voor alle mensen mee is gediend.

Wat is voor mij heilig en waarom?

De relatie met de Enige is heilig.

Van wie zonderen de Farizeeën zich eigenlijk af?

Hun naam betekent: de reinen die afgezonderd zijn.

Zij leven in de wereld alsof zij alles al hebben bereikt aan heiligheid;

en alsof zij precies weten hoe de relatie met de Enige eruit dient te zien.

Zij zonderen zich af van de realiteit van het helemaal mens zijn,

waarin dat Verbond zich telkens weer moet voltrekken.

Zij zonderen zich af van de opdracht om deze schepping

met vallen en opstaan te beheren,

want wat zij denken is immers niet waar: het leven is nog helemaal niet af,

de schepping helemaal nog niet heel.

De wereld is soms een grote puinhoop – en dat weten zij maar al te goed.

Deze houding van afkeer, deze vluchtpoging, kan zich van ieder van ons af en toe meester maken en sommigen blijven erin hangen; verstarren.

Schriftgeleerden zijn mensen die ervan doordrongen zouden moeten zijn dat er heel veel zachtmoedigheid en bescheidenheid voor nodig is om met het woord van de Schriften en het interpreteren van de geboden en voorschriften om te gaan.

Farizeeën en Schriftgeleerden zijn er overal en van alle tijden.

Het is zonde als wij beweren dat ons leven alleen op het hier en nu betrekking heeft; en wij onszelf op die manier buiten het Verbond van de Enige met zijn liefdesopdrachten plaatsen.

Daarmee leggen wij het wezen, het wezenlijke in onszelf en in anderen aan banden.

Wat is reinheid?

In het verhaal voorafgaande aan deze discussie met de Farizeeën en Schriftgeleerden staat dat Jezus voortdurend aanraakt en wordt aangeraakt, door zieken, bezetenen, onreinen, nieuwsgierigen en uitgestotenen:

Hij sluit niets en niemand uit, maar Hij sluit alles en iedereen in.

Wat is reinheid?

Reinheid is niet zozeer uit angst iets niet doen, of iets laten,

maar is, net zoals Jezus, durven aanraken en aangeraakt worden,

door de realiteit van het mens zijn

waarin en waardoor het Verbond met de Enige telkens verder groeit.

Niets maakt mij onrein,

tenzij ik mijzelf buiten de liefdesrelatie met de Enige plaats.

Zalig de reinen van hart:

zalig zij die zuiver van intentie zijn en zuiver handelen;

zalig zij die een liefdevolle aandacht aan de dag leggen

die alles van dit leven zal transformeren.

Zalig zij die tot volledige aanvaarding van hun opdracht zijn gekomen.

Zalig zij die durven aanraken en aangeraakt worden door de realiteit van het mens zijn,

zoals ons heeft voorgeleefd Jezus, Zoon van de Thora,

geboren uit een Vrouw, geboren onder de Wet.