Door Tineke Renkema, gehouden op 2 juli 2006

Wij leven in een wereld tussen angst en vertrouwen. Het vertrouwen komt niet zomaar uit de lucht vallen. Er ligt geen gebaande weg die ons van de angst naar vertrouwen voert. Vertrouwen wordt opgebouwd door de ervaringen, die wij onderweg opdoen. En crisissituaties zijn bij uitstek tijden waarin het vertrouwen, het geloven een kans krijgt. Het evangelieverhaal van vandaag laat ons dit duidelijk zien.

Jezus is weer terug op eigen grond. Daar is Jaïrus, die overste van de synagoge, deze hooggeplaatste, die Jezus voor de voeten valt. Is het niet veelzeggend, dat zijn naam zoiets betekent als ”hij, die wakker wil worden”? Wakker worden ter wille van zijn nog jonge dochter, 12 jaar, op de drempel van de volwassenheid, meer dood dan levend. Wat is er met haar aan de hand? Is ze te bang zich aan het leven te wagen, te bang om op eigen benen te staan? Mist ze het vertrouwen, omdat ze er  alleen voor staat?  Het is crisistijd.

Voor Jaïrus betekent het, dat hij het niet bij het oude kan laten. Hij zelf moet nieuwe wegen gaan. Hij moet zich wagen ter wille van zijn dochter. En dat brengt hem bij Jezus. Hij staat daar met lege handen en smeekt hem dat deze dochter mag blijven leven. En Jezus gaat op hem in. Ze gaan onderweg.

En dan komen we op die weg een andere vrouw tegen, dit keer een oudere vrouw, die al 12 jaar van haar leven een gevecht levert op leven en dood. Een vrouw van wie het leven steeds meer uit haar wegvloeit, steeds leger, steeds zinlozer wordt. Haar ziekte betekent dat ze onrein is. Ze mag niet worden aangeraakt, ze mag niet aanraken. Een toenemend isolement. Ook zij waagt zich. Ze waagt het met dat sprankje hoop dat in haar leeft en dat is aangewakkerd door wat ze hoorde over Jezus. Hoop die angst doet overwinnen. Jezus laat haar niet ongezien. Hoe genezend is die ontmoeting: de waarheid vertellen, jezelf ter sprake brengen en zo gezien worden en te horen krijgen: “Mijn dochter, uw vertrouwen is uw redding”.

Juist doordat Jezus haar aanspreekt als dochter wordt haar isolement opgeheven, wordt ze weer opgenomen in het volk: herstel van verbond.

Wat betekent dit voor Jaïrus? Een vervelend oponthoud of een ervaring op grond waarvan vertrouwen kan groeien? Wees niet bang, Jaïrus, heb maar vertrouwen, ook al kom je onderweg mensen tegen, of zijn er stemmen in je eigen binnenste, die je vertellen dat alles verloren is, alles ten dode leidt, dat het te laat is. Blijf wakker, Jaïrus!

Jaïrus gaat in op deze oproep van Jezus en zo is het ook zijn geloof, dat zijn dochter redt.

Meisje, sta op! Geloof op grond van het geloof van je vader, die vader van jou die nieuwe wegen durfde te gaan, en ga jouw eigen weg!

Het is, denk ik, niet moeilijk om ons hier en nu te identificeren met de personen in dit verhaal. Als ik dat doe, dan zie ik hoe onverbonden wij mensen soms zijn, hoezeer wij daaronder lijden en hoezeer de zinloosheid ons kan overvallen, kan afsluiten, zonder ervaring van toekomst.

Maar ik zie ook, hoe wij mensen ons een weg kunnen banen van angst naar vertrouwen. Ik zie onze kwetsbare uitingen van vertrouwen en overgave. En als wij dan door iemand als Jezus verwezen worden naar ons éigen sprankje geloof, hoop en liefde, dan kan dat een bron worden waaruit wij kunnen putten: Levend water.

Toch is er ook nog een andere manier om te luisteren naar deze tekst. Wie is toch die Jezus?  Met deze vraag voegen we ons bij de leerlingen met wie Jezus onderweg is en die worstelen met hun geloof, zoals wij de afgelopen weken hebben gehoord. 

Wie is toch die Jezus? En waarom is die vraag eigenlijk zo belangrijk, vroeg ik mij af. Is het niet zo, dat naarmate ik Hem beter leer kennen, ik ook Zijn aanwezigheid, hier en nu, beter kan waarnemen? Maar ook: Hem beter leren kennen, zodat Hij bij mij, bij ons terecht kan. Daar bidden we toch om: ‘Wees hier aanwezig!’

Wie is toch die Jezus?

Jezus komt in dit verhaal naar voren als iemand die een toekomst opent voor hen die hun vertrouwen onderweg zijn verloren, én voor hen die het verbond niet aandurven, omdat zij een vertrouwensgrond missen.

Jezus biedt zichzelf aan als een nieuw perspectief op grond van het oude geloof:

- als nieuw perspectief voor Jaïrus, die zijn dochter geen vertrouwensgrond kon bieden, genesteld als hij was in niet meer levend oud geloof.

- als nieuw perspectief voor die oudere vrouw en voor het meisje, omdat zij zich nu kan enten op haar vaders vernieuwd vertrouwen.

Jezus biedt zichzelf aan als nieuw perspectief, een nieuw verbond waarin God onze Vader is en wij zijn zonen en dochters zijn. Dat is Zijn vertrouwensgrond. Een nieuw perspectief, geënt op Israëls geloven. Misschien is het wel daarom dat het getal 12 meerdere keren in de tekst voorkomt en ons zoveel kan zeggen: de 12 oude stammen en de 12 nieuwe leerlingen, die zich door Jezus hierop kunnen enten.

Wat betekent het, dat iemand zichzelf aanbiedt als perspectief, als vertrouwensgrond in een tijd als de onze, die wordt gekarakteriseerd als individualistisch; een tijd waarin wij het juist allemaal zélf moeten doen?

Wat Jezus present stelt, staat pal tegenover onze tijdsgeest. Hij toont ons dat geloven betekent: meegaan met het vertrouwen dat niet ikzelf, maar juist een ander opent. Ik dacht: “Juist dat is geloofsgemeenschap: het Godsvertrouwen krijgen van anderen. De weg gaan van angst naar vertrouwen is je heil buiten jezelf zoeken. Geloven vraagt naar elders te gaan”.

Er zijn er onder ons in deze gemeenschap die nieuw perspectief in zich dragen, maar zij moeten kunnen rusten op het vertrouwen van mensen, ook in deze gemeenschap, zoals Jaïrus, die op grond van het oude, nieuwe wegen durfde gaan.

Laten we wakker zijn, een wakkere gemeenschap, een kerk met toekomst: een meisje dat opstaat.