|
|
Preken: Marcus 1, 40 - 45
Door Leonie van Straaten
"Het geheim van een mensenleven kan
gemakkelijk verkeerd begrepen worden..."
Gisteren waren miljoenen mensen in beweging voor
vrede. Vandaag zijn we hier in Jezus' naam samen. Kan het eenzelfde
beweging zijn?
Jezus geneest een
melaatse. Een indrukwekkend gebeuren, zeker tegen de achtergrond van
de tekst uit Leviticus, die het isolement van een melaatse in die
tijd zo aangrijpend laat horen. Hij loopt over straat en moet
zichzelf hardop isoleren, het uitgestoten zijn nog eens benadrukken.
Vanwege besmettingsgevaar wel begrijpelijk. Maar het is ook het
drama van de mens die geïsoleerd is geraakt van alle sociale en
religieuze kaders.
Melaatsheid kennen
wij niet, maar isolement komt ook in onze dagen voor!
Denk maar aan mensen die in onze samenleving onder de armoedegrens
leven en proberen dit verborgen te houden. Of aan vluchtelingen die
in de illegaliteit onderduiken - ook zij dreigen geïsoleerd te
raken. We leven in een mentaliteit die van het individu uitgaat -
dat is niet persé negatief, maar als het daarbij blijft, is er
isolement.
Jezus doorbreekt het isolement door de man aan te
raken. Hij doet dit niet zomaar, hij gaat in op de vraag en het
vertrouwen van deze man. Want hij wordt diep bewogen. Dit woord,
"diep ontroerd", is verwant met het woord barmhartigheid. Jezus ziet
de mens, hij wordt bewogen en hij komt in beweging, hij doet
barmhartigheid. Dit woord wordt in de evangeliën alleen voor Jezus
gebruikt. Het is bijzonder dat een mens zich inzet voor een
medemens, zonder bezorgd te zijn over eigen reinheid. De bewogenheid
voor de ander was blijkbaar groter dan de zorg om zichzelf!
Jezus geneest een
melaatse. Is het meer dan een genezingsverhaal? Het licht valt niet
alleen op de melaatse maar ook op de mens Jezus. Deze pericoop
onderstreept nog eens dat hij ervaren werd als een man met gezag. Zo
werd hij gezien door de zieken, door de leerlingen die hij in de
loop van dit hoofdstuk kreeg en door Marcus die dit schrijft.
Marcus begint zijn evangelieverhaal als de goede boodschap van Jezus
Christus. Een goede boodschap, omdat in en door Jezus het Rijk Gods
nabij komt. In hem en door hem en met hem wordt zichtbaar wat God
verlangt: niet het ongeluk en niet de dood, niet het isolement, maar
het geluk en de samenhang tussen mensen die werken en leven in een
nieuw verbond, een wereld van een andere orde, een andere
mentaliteit dan wij nu meemaken.
Als het licht op
Jezus valt, is er nog iets. In de voorbereiding vroegen we ons af
waarom Jezus geïrriteerd is. Bars stuurt hij de man weg. Hij gooit
hem naar buiten, staat er. We vonden er geen pasklaar antwoord op -
maar het bleef me wel bezig houden.
Ik realiseerde me dat ik soms boos wordt omdat ik me niet serieus
genomen voel, omdat er geen verbinding meer voelbaar is, geen
vertrouwen. Heel menselijk denk ik. Maar ik ken ook een andere
boosheid, als ik meemaak dat er niet zorgvuldig wordt omgegaan met
iemand of iets wat me dierbaar is. Hier zou de irritatie van Jezus
wel mee te maken kunnen hebben. Misschien leeft in Jezus de
spanning, dat de man niet echt begrijpt wat zijn inzet is. Dan kan
hij beter zwijgen. Het geheim van Jezus leven kan gemakkelijk
verkeerd verstaan worden! Jezus leefde immers ten dienste van het
komende Rijk, dat is de boodschap die hij moet verkondigen. Hij wil
niet de aandacht vestigen op zijn persoon, maar op de bron waaruit
hij leeft, de relatie met de Vader, het herstel van verbinding dat
daaruit groeien kan. Hij leefde niet alleen om zieken te genezen,
maar dat hij zieken genas, mensen nabij was, was zeker een teken van
het komende Rijk. In die spanning zet Marcus hier Jezus neer, de
spanning dat het niet alleen om de genezing gaat, maar om de
verkondiging die daardoor opgeroepen wordt, het Rijk wat
daardoorheen zichtbaar wordt. Dat is de inzet van Jezus' leven.
Hoewel de rein geworden man niet doet wat Jezus
vraagt, doet hij toch wat moest gebeuren: Hij verkondigt de goede
boodschap!
Als we met ons leven ingaan op dit
verhaal, dan kan het ons steunen om geen genoegen te nemen met
een mentaliteit die uitgaat van het individu en daarin blijft
steken. Het verhaal kan ons bemoedigen om uit te gaan van het
individu, gericht op verbond, terwijl we beseffen dat de
verwerkelijking hiervan een lange weg is. Want je eigen plaats
innemen in het verbond, vraagt jaren van leven.
Als we in relatie leven met Jezus, zal er door ons heen iets
zichtbaar worden van een bron van liefde, die isolement kan
overwinnen. Ons leven inzetten op deze weg van verbinden en
verbonden worden, zo gebeurt verkondiging, werken we mee aan een
nieuw verbond.
De demonstraties die gisteren wereldwijd gehouden zijn, zijn een
stap op die weg, een teken van wereldwijde bewogenheid,
misschien mag je zeggen: barmhartigheid en een wijze van
verkondiging!
Hoe groot de problemen van onze tijd ook zijn, ik geloof in de
mogelijkheid van deze weg, in het Rijk dat komen zal!
|