Door Leonie van Straaten, gehouden op Kerstmis 2006

Gods liefde laat zich vinden

Wat een geluk wanneer hij Iemand voor jou is! Wat een geluk als Gods naam oplicht en betekenis krijgt in en door jouw leven.

Het is goed mogelijk dat je niet weet of Hij Iemand voor jou is. Maar omdat je in de geschiedenis staat met een rugzak vol verhalen, vanuit je gezin en de cultuur waar je in leeft, kan het toch zijn dat je onderweg een teken herkent. Want er zijn tekenen die moed geven als je teleurgesteld bent en die helpen om jouw weg in het leven te vinden. Het is heel goed om af en toe stil te staan op een plaats waar iets te vinden is en je bagage aan te vullen. Die kans hebben we vandaag.

Na een ontdekkingstocht van vier weken, waarin we luisterden en op zoek waren naar sporen van God, maken we vandaag een pas op de plaats, omdat we geloven in een vindplaats van Gods liefde.

Wat is er te vinden in het kerstfeest?

Ik werd geroerd door een lied, dat het kerstevangelie samenvat in drie woorden:

licht, woord en antwoord.

Het eerste is het licht.

Licht is vooral van belang voor mensen die duisternis kennen; licht biedt perspectief.

Het licht in de nacht van geboorte werd door herders opgemerkt – het ging aan veel gewone mensen voorbij. De tijd van keizer Augustus was niet een en al duisternis. We kennen de reikwijdte van de Pax Romana, de economische expansie van die dagen. Welvaart, die veiligheid biedt. Daar kun je genoeg aan hebben. Ook wij kennen economische groei en er is stabiliteit in ons land. Maar economische welvaart is niet hetzelfde als welzijn en geluk. Een kenmerk van echt geluk is dat mijn geluk onlosmakelijk verbonden is met het geluk van de ander. Als dat tot ons doordringt, gaan wij open voor leven in het licht van verbondenheid, toen en nu.

De herders zijn getraind in luisteren en zien – ook in het duister. Ze zijn gespitst op tekenen van onheil en schrikken hevig van het stralende licht, maar ze zijn in staat zijn om hierin tekenen van heil te zien. Wij kijken vaak naar de groten der aarde in de hoop dat zij ons de weg wijzen in donkere tijden, een weg naar vrede en gerechtigheid. Maar het gebeurde dat mensen van wie het niet verwacht werd de tekenen van Gods tijd herkennen. Dit licht brengt hen in beweging.

Het tweede is het woord.

Hoe welkom is de vreugdebode met het goede nieuws. Vele profeten hebben Gods woord gehoord, geproefd, verteerd en uitgesproken. Er worden veel woorden gezegd, al eeuwenlang, goede en slechte woorden, maar een woord dat geboren wordt is iets heel bijzonders. Dat moet Lucas begrepen hebben. Gods woord, geboren in een kribbe, openbaart zich in een kind. In slechts enkele woorden over die geboorte wekt Lucas onze verwondering: dit belangrijke kind ligt in een voederbak. Hij wordt gevonden als voedsel voor de wereld. In doeken gewikkeld; zo begint én zo eindigt dit leven. Dit zijn de tekenen waaraan we hem kunnen herkennen: voedsel voor de wereld, gebroken en gedeeld, in linnen doeken gewikkeld. Een mens die met zijn leven getuigt van het licht krijgt te lijden, dat blijkt helaas telkens weer. Maar dit betekent niet dat alles voor niets is geweest: het Woord = Liefde en in een keuze vóór deze Liefde staat een mens sterk, sterker dan de dood.

De herders vinden gewoon een pasgeboren kindje met zijn ouders. Een alledaags vertederend tafereel. Maar iets heel bijzonders voor ieder die in de geschiedenis leerde luisteren en in dit kind het Woord van God herkent: Zij vinden het Woord dat van Godswege redt wat verloren is, want dat is zijn naam: redder van de wereld. Voor mensen die zoeken naar zin en samenhang is hij een redder: hij redt de zin in en van het leven, het vertrouwen dat jouw leven er toe doet. Hij redt het perspectief van vrede en het visioen van verbondenheid, van ‘genoeg voor iedereen’. Titus herkende in Jezus deze kans op een nieuw verbond. Iedere mens die zich laat onderdompelen in het aanbod van verbondenheid met God, zal het geluk proeven, dat hij iemand voor jou is.

Het is een wonder, want op grote schaal verandert er schijnbaar niets, maar er verandert wezenlijk iets in onszelf en in onze wereld, als wij in het kleine en kwetsbare leven, ook in het onooglijke in ons eigen leven, Gods liefde willen zien en vinden.

Het derde is antwoord.

Wij worden bij het feest van de geboorte van Jezus Christus betrokken. Nu wij vieren dat deze mens vindplaats van Gods liefde is, kan dit feest van openbaring overgaan op ons. Want wij kunnen Jezus niet meer vinden zoals toen die herders. Wij vinden hem in de verhalen, de beelden, deze icoon. Zij kunnen ons helpen geloven dat wij die kribbe zijn. Gods woord wordt in ons geboren. Dit vieren wij vandaag, in diepe dankbaarheid en grote verwondering. In het licht van dit geboren woord is ons leven een groeiend antwoord.

Ons antwoord is zo verschillend als wij mensen zijn. Het is zoals Lucas het schrijft: De mensen staan verbaasd, een enkeling bewaart het jarenlang in haar hart en verstaat gaandeweg wat dit betekent en gelukkig zijn er altijd weer mensen die het samen van vreugde uitzingen: licht, woord, antwoord.

Wat een geluk, dat hij Iemand voor ons is en wij samen rond deze tafel een zalig kerstfeest vieren!

Lied:

Licht, Woord, Antwoord,

de stilte is verbroken

voor wie verdrukt is, gebruikt, vernederd

ter ziele, gezwicht voor het duister

gaat een hemels licht op.

Een scheppend woord is geworden:

adem van God in een kind.

En onder ons wil het wonen voorgoed.