Leren bidden

In het evangelie klinkt de vraag van de leerlingen: Heer, leer ons bidden. Hoe is die vraag opgekomen, want zij waren toch gelovige joden die hun gebeden konden opzeggen? Ja, maar die vraag is opgekomen, omdat ze Jezus zagen bidden: hoe Hij omging met God, hoe Hij zijn vragen en zoeken voorlegde en tot handelen kwam. Zij wilden van Hem leren om eenzelfde weg te gaan. Trouwens, het is ook onze vraag. De meesten van ons hebben best bidden geleerd, maar telkens opnieuw komt de vraag op: leer mij de zin van het leven te ontdekken, nu, in deze situatie. Aan ons in de gemeenschap is een heel boekje gestuurd met veel aanbod op het gebied van studie en vorming, maar wat is de onderliggende vraag. Wat geeft mij richting in het komende jaar? Wat heb ik nodig? Waar zou ik van kunnen leven?

Het antwoord dat Jezus geeft op de vraag van de leerlingen, is op de eerste plaats: binnengaan in de ruimte van God. Hij zegt: ‘Vader, uw Naam worde geheiligd, uw rijk kome’. Het is je openstellen voor de Ander, zoals dat ook bij ons mensen gaat. Ik moet denken aan de tijd dat ik in Indonesië was. Parochianen kwamen soms naar me toe op de pastorie en ik als westerling was geneigd snel op hun vraag te reageren. Maar zij namen er alle tijd voor, vroegen hoe ik het maakte en wat mij bezighield. Zo, al pratende, ontstond er een verbondenheid en pas dan stelden zij hun vraag. Ik heb daarvan geleerd, om ook bij hen zo binnen te komen: eerst te horen waar zij mee bezig waren, wat hun zorgen of hun vreugden waren, en pas dan over te gaan tot de meer zakelijke kant van mijn komst. Binnengaan in de ruimte van de ander: in het verlengde daarvan geldt ook het binnengaan in de ruimte van God. Hem aanspreken in die vertrouwde vorm van Vader, Abba, zoals Jezus deed. Je bekommeren om zijn Naam, dat mensen respect voor die Naam opbrengen. Bidden dat zijn rijk mag komen, een rijk van vrede en gerechtigheid.

Pas daarin klinken de vragen voor onszelf: eerst een vraag om het nodige brood, zodat we in leven blijven; en we weten hoeveel mensen zelfs die eerste levensbehoefte moeten missen. Dan een vraag om vergeving van schuld, zodat we verlost worden van elkaars last en druk en elkaar als broeder en zuster willen zijn. En tenslotte een vraag om in de beproevingen die op ons afkomen, niet te bezwijken, zodat we niet overspoeld worden door het kwaad, er niet onder doorgaan, maar er levend met God doorheen komen.
Bovendien komt daar nog een aspect bij. Bidden is bij je vriend op een ongelegen moment binnenvallen, hem lastig vallen. Die vrijpostigheid. Of het is als tussen ouders en kinderen: geven wat er gevraagd wordt. Of kijken we naar Abraham: in zijn gesprek met God blijft hij aandringen: als er nu eens dertig of twintig of zelfs maar tien rechtvaardigen zijn… . Er is wel eigenbelang bij, want zijn neef Lot woont daar, maar toch komt hij op voor de hele stad. Sodom. Hij zegt: Het kan toch niet waar zijn, dat de rechtvaardigen samen met de boosdoeners vernietigd worden? Als er tien rechtvaardigen zijn, blijf dan de stad bespaard? Naast Gods rechtvaardigheid (het kwaad moet gestraft worden), doet Abraham een beroep op Gods barmhartigheid: al zouden er maar tien rechtvaardigen zijn. Ja, is het antwoord, dan blijft de stad bewaard. Dat antwoord is als een bemoediging voor degenen die bidden. Want die tien doen denken aan de joodse minjan: het gebed kan pas beginnen, als er tien mannen bijeen zijn. En Jezus gaat nog verder: waar twee of drie in mijn Naam bijeenzijn, daar ben Ik in hun midden. Toch voelen we ons bij dat smeken ook op moeilijk terrein. Kan ik opkomen voor onze wereld nu; het lijkt soms niets uit te halen? Denk aan de situatie in Sudan waar mensen die zelf al zo arm zijn als wat, nog opgejaagd worden, met geweld onderdrukt, waar vrouwen worden verkracht/ vernederd…het is Godgeklaagd! Hoe kunnen wij dat kwaad keren?

Ik moet denken aan de tv-uitzending vorige week van Soeur Minke en Grand Champs: er zijn van die plekken waar rechtvaardigen zijn die zo hun leven willen inrichten, dat zij opkomen voor een andere wereld; dat zij hun leven ervoor willen geven. Zo kan ook ons leven gevuld worden Het is belangrijk dat we ons leven zinvol zien, dat we meewerken aan een rijk van vrede en gerechtigheid om de kwade krachten te kunnen keren; om te blijven geloven in het onmogelijke.