Door Jan Rooijakkers, gehouden op 9 mei 2010

Word niet kleinmoedig

Nu vóór Hemelvaart en Pinksteren horen we twee lezingen.

In de eerste, die uit Handelingen, horen we over een moedige beslissing die de jonge christengemeente neemt op een cruciaal punt van haar weg: zij kiest terwijl de eerste groep volgelingen bestaat uit wetgetrouwe jodenchristenen, voor volledige zuster/broederschap met de nieuw binnengekomen christenen uit niet-joodse tradities.

In de tweede lezing – uit het evangelie volgens Johannes – vraagt een apostel aan Jezus: ‘Hoe komt het dat wíj wel geloven en anderen niets van U willen weten?’ Op die verwarring geeft Jezus een Pinksterantwoord.

Vanmorgen wil ik naar deze teksten luisteren met op de achtergrond ons leven van vandaag.

- We staan vlak voor de gemeenschapsdagen van dit jaar. Op dit moment in ónze geschiedenis staan wij voor de keuze om toekomst te dragen.

- In de bredere realiteit van vandaag hebben ook wij te maken met de malaise in de kerk. Ik noem daarbij twee items:

. het onderzoeksrapport van Deetman; ik kijk met groot respect naar het feit dat onze bisschoppen de opdracht tot transparantie gegeven hebben, zo te zeggen voorbij de schaamte;

- een markante brief van de theoloog Hans Küng, een open brief aan alle bisschoppen, waarin hij de malaise binnen de katholieke kerk scherp benoemt en echt behartenswaardige voorstellen formuleert over een weg die weer toekomst kan gaan opbouwen. Nidet iedereen van jullie zal die brief al kennen. Dadelijk ligt een aantal kopieen in de Lavra.

Wat beluisteren we uit de beide lezingen:

- de apostelen schrijven samen met de oudsten en de hele gemeente: “De heilige Geest en wij hebben besloten u geen zwaardere lasten op te leggen dan onvermijdelijk is. … Het ga u goed.” Zij durfden heel radicaal een nieuwe weg inslaan, zij waagden een verbreding van Jezus’ preekterrein. Jezus had wel een enkele keer zijn oor en zijn hart gekeerd naar een niet-jood, denk aan de Syrisch-Foenicische vrouw. Hij wist zichzelf geroepen tot het joodse volk. De apostelen en de nog jonge gemeente kijken naar de ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden, en zij oordelen dat de Geest hier werkzaam is.

- Jezus zegt op de vraag waarom sommigen wel en anderen niet tot geloof komen: ‘Het hart gaat pas open als je liefhebt; als je mijn woord onderhoudt.’ Dat onderhouden is niet zomaar ‘gehoorzamen’of ‘uitvoeren van een bevel’. Pius Drijvers vertaalde steeds: koesteren. Ook als je niet zelf vader of moeder bent, zal dit woord toch wel helder zijn: het woord aan je hart houden als een baby; het woord niet sceptisch bevragen, maar welwillend ernar lujisteren, met nieuwsgierige aandacht. Dan pas komt de volle portée binnen. Misschien mogen we zeggen dat Jezus ons op het spoor zet van die portée door te zeggen: “Dan zal mijn Vader verblijf bij je nemen”. Ik versta: ‘Dan komt het binnen, dan zijn we bij elkaar, pas dit koesteren verbindt ons. Dan pas gebeurt er iets: je wordt van de Geest vervuld.’ Wat gebeurt er dan? ‘Vrede van mij’ - Onrust en kleinmoedigheid verandert.’ Jezus zegt echt: het gaat niet om gehoorzaam zijn, om de regels trouw volgen; alleen liefde, koesteren, je hart laten aanraken en volgen geeft ruimte voor kracht, geest, moed.

Koesteren, rustig bij de Heer verwijlen, Hem, zijn woord, zijn boodschap van recht en liefde toelaten, dat is niet eenvoudig. Dat lukt niet zomaar. Ik weet dat het een weg is, en vooral: dat het een vruchtbare weg is!

Ik denk dat de teksten van vandaag ons ook op het spoor zetten naar goede gemeenschapsdagen: toekomst toelaten en een kans geven doe je door moedig te beslissen, als zich ergens beweging aandient, als ergens ongewisse toekomst gloort. Soms dus zoals bij de apostelen: kiezen voor het vreemde, het ongewisse. Een weg niet zonder hobbels, maar wel een weg vanuit de Geest van liefde voor de Heer, en liefdevol luisteren naar elkaar.

En met betrekking tot de kerkmalaise zeg ik: reageren alleen vanuit de liefde voor de goede zaak, niet vanuit problemen en schaamte, maar vanuit het gekoesterde woord dat van de Heer komt.

 “Vrede laat ik jullie na; niet kleinmoedigheid”is het woord van de Heer vandaag. Zoek alle lichtpunten die wijzen naar de weg van Pinksteren, ongeacht of ze uit je eigen hart komen, uit dat van je buurman, uit de pen van een theoloog als Küng, uit een opdracht van onze bisschoppen aan Deetman…. Pak ze op en laat de Geest van ontmoediging geen kans bij je krijgen. Dat is het woord van de Heer.