Door Koos van Etten, gehouden op 25 april 2010

Luisteren naar zijn Stem

Mijn aandacht valt op de zin die Jezus zegt in het evangelie: Mijn schapen luisteren naar mijn stem. Ik ken ze en ze volgen mij. Het gaat over luisteren, luisteren naar zijn stem. Maar wil je iets kunnen horen, dan moet het stil zijn.

Kijken we naar de eerste lezing, dan is het helemaal niet stil. Integendeel, er is een oorverdovend lawaai. Er is een hevige spanning gaande tussen mensen. Paulus en Barnabas hebben op sabbat in de synagoge gesproken over Gods werkzaamheid in Jezus, de gekruisigde en verrezen Heer. Sommige toehoorders zijn enthousiast, maar anderen wijzen hen af. Hun boodschap roept een hele tegenbeweging op. Die anderen worden jaloers, stoken vrouwen op tegen Paulus en Barnabas en ontketenen een vervolging, zodat ze moeten vluchten. Het is even spannend als in onze dagen, waarin we horen over de ruzie in onze R.K.-Kerk over de liederen die we wel of niet mogen gebruiken. Er is een strijd gaande tussen gelovigen die kan leiden tot verdeeldheid. Zo ook in de tijd van Paulus en Barnabas. Hoe hebben zij leren luisteren?

1. Paulus en Barnabas zijn begonnen met hun boodschap over Jezus, maar die wordt door de Joden afgewezen. Dat is een pijnlijk gebeuren. Want het zijn hun eigen geloofsgenoten die hen afwijzen, de Joden die vertrouwd zijn met de geschiedenis van God met zijn volk. Jezus komt uit dat volk voort en toch wordt Hij niet aanvaard. Hoe is het mogelijk? Tegelijk zien de apostelen dat hun boodschap wel wordt aangenomen door een grote groep mensen uit de andere volkeren: niet-joden, heidenen die geraakt worden en zich aan hen toevertrouwen. Dat is voor de apostelen een signaal om te volgen.

2. In dat gebeuren is er nog een tweede moment dat Paulus en Barnabas hebben opgepakt. Zij hebben geluisterd naar de Schrift en vinden in de profeet Jesaja een bevestiging van wat ze zojuist ervaren hebben. Daar lezen ze als een woord van God: Ik heb u opgesteld als een licht voor de heidenen om tot heil te zijn tot het uiteinde van de aarde. Hun wortel ligt in de geschiedenis van God met het joodse volk; maar dat volk is bedoeld als een licht voor alle volkeren, niet alleen naar binnen gericht, ook naar buiten. Zo breed en ruim is hun opdracht. Dat zien deze apostelen nu als een leidraad voor hun handelen.

3. In het evangelie komen we eenzelfde spanning tegen. De toehoorders vragen aan Jezus of Hij de Messias is, maar hij geeft geen rechtstreeks antwoord, omdat er inmiddels al een kloof in de communicatie ontstaan is tussen beide partijen. Want na deze woorden lees ik dat ze Jezus zelfs willen stenigen. Deze communicatie roept dus geweld op, heel pijnlijk. Maar Jezus blijft trouw aan zijn roeping, aan zijn grondervaring: dat hij zich geliefd en gekend weet door God, zijn Vader. Wat zijn Vader hem heeft toevertrouwd, gaat alles te boven. Hij en de Vader zijn één.

Wat betekent dit voor ons nu? Hoe kunnen wij luisteren?

1. Er is veel beweging onder ons: er zijn verhuizingen en verschuivingen, die leiden tot een nieuwe setting. Waarom doen we dit? Enerzijds willen we zo goed mogelijk een woonplaats hebben, waardoor we bij onszelf en bij de ander thuis kunnen komen. En anderzijds scheppen we zo ruimte voor onze gastvrijheid. Soms is dat vanuit de leegte, zoals bij Ben en Dick die verhuisd zijn zonder Maria, maar wel met Maria in hun hart. Zou deze beweging tot iets nieuws kunnen leiden?

2. Daarnaast is er al gesproken over de komende gemeenschapsdagen. Niet alles is even helder, er is ook verwarring of slechte communicatie. Ik persoonlijk vind het belangrijk om mee te bewegen, ook al kan ik nog niet alles volgen, en tegelijk mijn eigen geluid te laten horen. Maar wat belangrijker is: dat we in deze spanning bij elkaar blijven, elkaar zoeken in de communicatie, de ander niet verketteren, zoals in de media gebeurt. Ik ben ook blij te horen dat we de gemeenschapsdagen willen beginnen vanuit de stilte, want dat is een goed uitgangspunt om werkelijk naar elkaar te kunnen luisteren.

3. Maar soms is het nodig in alle drukte die er gaande is, te luisteren naar de stem in je eigen hart, of beter nog naar de Stem van Jezus die roept. Het kan een roepstem van buiten zijn die aansluit bij een diep verlangen in onszelf. Een stem die trekt en in beweging zet, die onze angst doet overwinnen en ons over een grens tilt. Daarvoor is veel stilte nodig. Ik hoop die te mogen ervaren in de komende retraiteweek. Maar voor ieder van ons is het van belang die stem op het spoor te komen, zodat we erop in kunnen gaan, dicht bij de Bron van ons leven komen en zo tot kracht komen, vanuit heilige Geest.