Door Leonie van Straaten, gehouden op 1 januari 2010

Er is geloof, hoop en liefde, genoeg voor minstens een jaar

Er is Licht, een Woord en een antwoord. Niemand heeft dit zo mooi beschreven als Johannes in deze prachtige hymne. Een tekst die zich niet leent voor uitleg, maar eerder om er wat bij te mijmeren. En dat wil ik graag doen.

Johannes neemt ons mee naar de oorsprong van leven en hij licht een tipje van de sluier op, die over de heilswerken van God ligt. Alles ligt in oorsprong in Gods hand. Het woord, het licht, alle leven, het leven van Jezus, de oorsprong van ons geloven, ons antwoord. Wij zijn de ontvangende partij, hoewel we dat lang niet altijd beseffen. Groot is de liefde, waarmee ons het leven en alle levenskansen in handen zijn gelegd.

Het eerste scheppingswoord was: ‘Licht’. Het moet licht zijn. Het oude Testament verhaalt over de ervaringen om in dit Licht te leven. Meestal zijn het contrastervaringen, waarin mensen dit Licht niet voelen en de verbinding met God dreigen te verliezen. Maar toch: er blijft een verbinding met de Schepper, omdat er mensen zijn die getuigen van Gods grote daden, die psalmen zingen, die wijsheid in zich dragen, die profeteren over de belofte en zo een appèl doen op anderen. Dankzij gewone mensen, waar je het niet van verwacht, is het kleine vlammetje van de hoop blijven branden.

En in die wereld vol duisternis getuigt Johannes over Jezus, als Gods woord en Gods licht in de wereld. Johannes, waarvan we weten hoezeer hij Jezus liefhad en hoe geliefd hij zelf ook was. Hij getuigt van Jezus met het oog op een nieuw begin. Want Jezus is in de wereld gekomen om haar opnieuw en nieuw van God uit te verlichten. Hij is het licht, dat ons hart verwarmt en liefde wekt, onstuitbaar. Dit Woord van God heeft geleefd als een redder, een mensenvriend: zo brengt hij licht en wordt het leven lichter. Hij opent Gods Liefde in kwetsbare mensen – een Liefde die gewekt wordt en doorbreekt ondanks onszelf. Weerloze liefde die groeien wil, zo hoorden we met Kerstmis van Tineke en van Berti. Niemand heeft ooit God gezien, maar dankzij deze veelgeliefde Zoon, mogen wij God leren kennen. Hij is de gids en de weg.

Ook in onze dagen geldt: als wij het Licht aannemen en de gids volgen, zal de hoop groeien. Dan zal in Jezus’ Naam de wereld lichter worden. En met dit besef zocht ik naar woorden van licht en van hoop, die als een kiem in ons midden zijn gelegd en waarin ik het verlangen voel dat ze zullen groeien. Want kwetsbare liefde vraagt erom gekoesterd te worden. Toen ik hier wat stil mee was, bleek het niet eens zo moeilijk.

De dragers van spiritualiteit legden het woord ‘kwaliteit van stilte’ in ons midden. Stilte om een woord te horen, geboren te laten worden.

In die stilte hoor ik Marjan getuigen van het woord ‘hoop’. We weten samen in welke realiteit zij met dit woord leeft en hoe zij ons hierin betrekt.

Ik zie Maria voor me, die leefde met de woorden ‘bidden en nadenken’ en zo getuigde van haar geloof, dat al ons menselijk geklungel in een groter perspectief staat.

Ik las de 1^e toespraak van Jan nog eens door en werd geraakt door de liefde, die tussen de regels door voelbaar wordt. Het is zijn liefde voor deze gemeenschap, maar ook zijn vraag aan ons, om elkaar weer te gaan vertellen waarom we van deze gemeenschap houden. Want het is die liefde – groter en anders dan onze menselijke maat – waarin we elkaar doen groeien en zo meer afglans van Gods licht in de wereld kunnen worden. Een mensengemeenschap als een teken, als een beweging van hoop, geloof en liefde.

Met deze woorden wens ik ons toe dat we met vertrouwen een nieuw jaar ontvangen, om nieuw te kijken naar elkaar, om nieuw te luisteren en om het eeuwenoude Licht van God te laten schijnen tot in alle donkere hoekjes van ons leven en onze wereld.

Voor mij is het dit vertrouwen: dat wij geen ideale gemeenschap zijn, maar wel een gemeenschap van mensen met idealen. We mogen dankzij Jezus - onze gids - groeien in Gods licht en zo Johannes in onze dagen helpen een tipje van de sluier op te tillen, om Gods heilswerken zichtbaar te maken en Hem met ons leven en ons samen- leven te eren.

Er is geloof, hoop en liefde,

en daarom wil ik dit jaar opnieuw dat lied laten horen, waarin wordt gezongen:

Licht, Woord, Antwoord,

de stilte is verbroken

voor wie verdrukt is, gebruikt, vernederd

ter ziele, gezwicht voor het duister

gaat een hemels licht op.

Een scheppend woord is geworden:

adem van God in een kind.

En onder ons wil het wonen voorgoed.