|
Preken: Johannes
1, 6 - 8 +
19 - 28
Door
Hinnêni Peltenburg, gehouden op 14
december 2008
Johannes leert
mij roepen om Degene die mijn en die ieders individuele ik kan
voeden en omvormen tot mensen, tot gemeenschap met een doel voor
ogen, een volk met wereldverantwoordelijkheid
Wanneer de wereld in crisis verkeert en alles in de afgrond
dreigt te storten, staat Johannes in ons midden. Johannes in de
woestijn van het bestaan, de roepende, de eenzame op deze
on-herberg-zaam wordende aarde. Waarom ziet hij zichzelf zo? Het
individuele, losgeraakte ik, voelt zich eenzaam, zegt Johannes.
Omdat ik geleerd heb wat eenzaamheid is, voel ik mij als een profeet
van de Enige. Hij laat zaad ontkiemen waar het onmogelijk is; die
God van onze vaderen geeft het losgeraakte ik in de eenzaamheid
leeftocht voor onderweg. Johannes leert mij roepen om Degene die
mijn en die ieders individuele ik kan voeden en omvormen tot mensen,
tot gemeenschap met een doel voor ogen, een volk met
wereldverantwoordelijkheid. Johannes geeft stem aan het of ons
zoeken naar vaste grond om op te staan in de crisis. Johannes
antwoordt op aan hem gestelde vragen niet met: IK BEN, - want dat is
de Godsnaam -, omdat hij weet dat hij niet zelf die Oergrond is,
maar wijst naar Degene die na hem komt. Johannes staat symbool voor
al die mensen die onderweg zijn naar het Licht der wereld. Het Licht
hoeft niet te komen, het is er al; het is er altijd! Johannes noemt
zichzelf de voorloper, de voorganger. Hij moet getuigen van dit
Licht, van de Komende: Hij die ten volle mag zeggen IK BEN.
Johannes: zijn naam betekent: God is genade. Anders vertaald:
Ik houd van je, en: liefde maakt vrij! Liefde doet mij nu
uit genade handelen. Johannes is de verkondiger van die genade.
Genade is het vermogen van jouw ziel om van binnenuit het goede te
doen. Je kunt niet gekend worden zolang men je blijft beoordelen aan
de hand van je gedrag, je sociale status, je relaties in de Kerk, de
maatschappij… zoals de ondervragers die, namens anderen, naar
Johannes zijn gestuurd. Wie ben je toch? Wat zeg je over jezelf?
Ken je mij? Wie ken je dan? (Huub Oosterhuis)
Dat zijn vragen die je liefdevol aan elkaar mag stellen, in
de hoop dat de antwoorden die jij daarop geeft, bijdragen aan het
komen van het Koninkrijk van God in deze tijd. De aarde en wij die
haar bewonen hebben de opgave de liefde te zaaien; haar te laten
ontspruiten, zoals van het begin af was bedoeld, in die tuin.
De doop met water door Johannes is om de mensen weer tot God
te bekeren, terug te brengen: hij doet dat terugkijkend op het
Verbond met de vaderen, waar hij zich dienstbaar aan maakt
en niet wetend wat van de toekomst te verwachten, met slechts
die belofte van de Komende…
die al zo lang in ons midden staat… Kennen wij Hem dan nog
steeds niet?
Jezus Christus zal noodzakelijkerwijs anders dopen, namelijk
op de toekomst gericht. Zijn dopen met heilige Geest is een
profetische doop: om te onderscheiden wat er nu moet gebeuren
en de Geest aan het werk te zien.
Dat is een crisis: een scharnierpunt in de tijd; een kans om
het anders te doen dan tot nu toe, maar ook de noodzaak. Zoals je
moet wachten op het ontkiemen, nadat het zaad in de aarde gezaaid,
is gestorven… zo mag je verwachten dat er andere verhoudingen de
kans krijgen dan voorheen, die heil betekenen voor jezelf, voor alle
mensen. Er is dringend behoefte aan een gemeenschappelijk
gedragen toekomstbeeld, en er zijn mensen die daaraan werken… Je
kunt bijvoorbeeld de verklaring van Tilburg lezen, opgesteld door
mensen die opkomen voor een andere economie en haar tot op heden in
stand gehouden mechanismen.
Geschreven staat
dat uw Messias komt,
op zonnevlagen
vleugels van genezing…
Wees hier, kom uit
uw grondeloze vuur
uit uw
verborgenheid – kom hier ter sprake.
Daal af in ons….
Dat wij niet
vluchten voor een nieuw begin,
zo nergens nog, zo
dichtbij als uw woord.
Verblijd ons met
het langverwacht bericht
dat U dichtbij, dat
U al bijna hier –
Dat Ik al in jouw
midden ben, vrees niet,
zegt U en legt uw
woord op onze ziel.
Huub Oosterhuis
|