Door Jan Rooijakkers, gehouden op 14 januari 2007

Openbaring van de Heer: overvloed en kwaliteit

Het Feest van Kerstmis vierden we als ‘vindplaats van licht’. We zongen ‘verschenen is de mildheid en de glorie van onze God’. Jezus wordt dan steeds verder ‘openbaar’ gemaakt in de liturgische bezinning van de weken daarna: we vierden zijn doop door Johannes waar Hij genoemd wordt “Jij bent mijn Zoon, in wie ik behagen schep”; vorige zondag vierden we de Openbaring van de Heer aan de mensen uit het Oosten: het kind van de herders werd ook openbaar en bekend aan ‘de volken en verre landen’ en wordt door hen vereerd. En vandaag gaat de openbaring van “Hij is het licht”nog verder: in Kana ‘maakte Jezus een begin met de tekenen, op een bruiloft, oudtestamentisch symbool voor een feest in overvloed. Door Hem wordt de heerlijkheid van God openbaar. Van de leerlingen, van wie b.v. Natanaël op de avond ervoor nog zei ‘kan er uit Nazareth iets goeds komen’ horen we hier: ’ze geloofden in Hem’.

De evangelist Johannes wil echt meteen na de doop in de Jordaan en meteen na de roeping van de leerlingen Jezus beschrijven in zijn volle betekenis. Hij wil Hem openbaren.

Hij plaatst deze gebeurtenis in een groots oudtestamentisch kader:

een bruiloft, een feest van overvloed, met de moeder van Jezus, die wat afstandelijk genoemd wordt “Vrouw, mijn uur is er nog niet”, waardoor Maria niet zomaar zijn moeder is, maar wat officiëler ‘zijn oorsprong’, ze staat voor zijn afstamming, ja voor het volk Gods waarvan Hij kind is. Hij zegt: ik mag me niet door jou laten bepalen, het wat en wanneer van mijn zending is van God…. Maar Hij doet het wel, hij is wel gehoorzaam aan zijn geschiedenis. Hij zorgt ervoor dat er overvloed komt, dat het feest van overvloed doorgaat, dat het water wijn wordt, dat er kwaliteit komt.

Johannes noemt dit gebeuren van Kana niet een wonder, maar een ’teken’. Het gaat om een signaal, een symbool, waardoor iets getekend wordt, namelijk: in of door Jezus komt Gods Heerlijkheid aan het licht. Daar zien we dat er iets van God uit aan de hand is

Deze Jezus laat stralen van Gods licht door. Het teken is iets dat verwijst, niet om Hém tot een ster te maken, nee Gods Heerlijkheid wordt openbaar

Wat gebeurt er? –

Het gebrek verandert in overvloed, zodat het feest kon doorgaan.

Water krijgt de kwaliteit van wijn.

Maria, is meer dan een moeder, ze vertegenwoordigt haar volk en de bestemming ervan.

Jezus bepaalt zijn plek: hij weet zich geroepen door God en is tegelijk Zoon van zijn volk.

De zojuist geroepen nieuwsgierige jonge mannen worden leerlingen voor het leven.

Door Hem wordt een straal van Gods heerlijkheid zichtbaar, komt iets van God in onze wereld!

Wat betekent dit voor mij nu, voor ons?

Kerstmis: vindplaats van licht. Het gaat echt om een antwoord op onze duisternis, een antwoord op mijn perspectiefgebrek, om verandering van houding in uitzichtloze momenten, ook in het grotere geheel van maatschappij, kerk, politiek, waar zo eindeloos veel uitzichtloze situaties zijn. Waar wij – om met Jesaja te spreken – Afghanistan ‘verlatene’ noemen, en Irak nog lange lange niet willen zien als ‘mijn bruid’!

Licht verandert de realiteit niet, maar licht verandert wel mijn zicht op de realiteit. Dat verandert echt iets: je richting, je krijgt ruimte en perspectief, en veiligheid. In de mate dat ik durf zeggen: ‘Hij is het licht dat in de wereld moest komen’, en in zijn licht de zaken ga bekijken, ga ik anders kijken en verandert er heel wat in mijn dagelijks staan in het leven, in mijn gevoel naar morgen, in mijn overgave aan bestemming, in mijn samenspel met anderen. Ook in groter verband: in de politiek, in de maatschappij komt er een andere richting en kijk. Er komt een andere basis voor onze keuzes.

Ik krijg een gelovige kijk, ik ga kijken “in het licht van de Christus” individueel, maar ook breder.

Ik denk dat de betekenis van Jezus, – Hem als licht vertrouwen en toelaten – inderdaad wel met die kwaliteitsverhoging gesymboliseerd kan worden: wat water is, wordt wijn.