Waar houdt jij verblijf?

Als ik in deze week de kranten doorloop, dan lees ik hoeveel moeite verantwoordelijke mensen in politiek en religieus Nederland hebben om hun gezag van binnenuit te onderbouwen. Om goed verstaan te worden. Zo las ik "Het kader van kijken en luisteren is eerder wantrouwen dan vertrouwen." En "Als men alleen probeert een beeld van mij te bevestigen in een interview dan ervaar ik dat als karaktermoord." Of vanuit het volk: "Een lijsttrekker die voortdurend "ik" zegt, geeft geen vertrouwen dat hij voor een zaak staat".
Vanuit de lezingen van deze zondag groeide in mij de vraag hoe wij naar mensen kijken, hoe en of en waarom wij gezag kunnen geven. Of wij zien, kunnen vragen naar hun verblijfplaats. Waar en bij wie verblijven zij? Wat is hun bron? Waartoe verheffen zij hun stem?

En dan de lezingen.
Het verhaal van de roeping van Samuël heeft mij ontroerd, eigenlijk al jaren. Samuel groeide op in het heiligdom, maar kende de Heer nog niet. Eli herkent de stem en begrijpt. Eli bindt Samuel niet aan zichzelf, maar brengt hem in verhouding met de Heer, door hem de grondhouding van het luisteren aan te reiken. De Heer kwam bij hem staan, Samuël luisterde en de Heer was met hem. Het gebeuren van de verbinding tussen God en mens in een notendop. In de dagen van Samuël was een woord van de Heer een zeldzaamheid. Juist daarom is het ontroerend, dat Eli begrijpt en doorverwijst, opdat het woord van de Heer ook in een volgende generatie herkent en gedaan kan worden, niet dooft.

Het verhaal van Johannes sluit hier prachtig op aan. Johannes begrijpt dat God roept, dat het tijd is om deze roepstem te vertolken. Hij heeft gezien en kan niet anders dan getuigen en wijzen naar Jezus. Daar - het Lam Gods. Geen theologische uitleg, geen verklaring, maar wel een uitdrukking van geloof, het Paaslam als symbool van bevrijding, een symbool dat het hele volk kent.
Op grond van dit geloof van Johannes gaan twee van zijn leerlingen achter Jezus aan. De eerste woorden van Jezus in het Evangelie van Johannes staan hier: Wat zoeken jullie? Of "Wat verlangen jullie?" Niet wie, maar wat. Vanaf het eerste begin is duidelijk dat het Jezus niet om zichzelf te doen is.
De vraag van de leerlingen "Waar houdt u verblijf?" is een gewone vraag. Wie ben je, waar woon je? Maar in de context van het hele verhaal is de vraag vol betekenis. Want "blijven" is voor Johannes een sleutelwoord. Met dit woord cirkelt Johannes om de innige relatie tussen Jezus en de Vader, een relatie die de verbinding schept tussen God en mens. De vraag van de leerlingen is een vraag naar deze relatie, naar dit geheim.
Jezus nodigt uit: Kom en je zult zien. Wij weten niet wat er die dag gebeurde. We weten niet waar ze zijn. Het enige dat verteld wordt, het enige dat telt, is dat ze die dag bij hem verblijven. En in dit bij hem blijven groeit de herkenning. Dat weten we door het getuigenis van Andreas: "Wij hebben de Messias gevonden!" Jezus wordt herkent in zijn opdracht, in zijn roeping. Zo zouden we dit verhaal als roepingsverhaal van Jezus kunnen lezen! Want na deze herkenning gaat Jezus aan het werk. Hij noemt Petrus bij zijn naam, geeft hem zijn roeping. Er ontstaat een groepje leerlingen om hen heen, het begin van een beweging die verbond zichtbaar maakt, verbond tussen God en mens als een nieuw begin.
Het verhaal laat zien dat een groot deel van de messiaanse werking van Jezus onze verantwoordelijkheid is. Dit is niet zwaar en ingewikkeld. Het begint waar wij durven uitgaan van verbond, omdat de Heer bij ons staat, ons roept bij onze naam.

Uitgaan van verbond - het heeft voor mij iets van thuis zijn bij jezelf, maar om meer dan jezelf alleen. Iedere mens verlangt ernaar om thuis te zijn bij zichzelf. Vrij en gekend. Om open te gaan voor de stem die je bij je naam roept.
Iederéén is nodig om een bijdrage te leveren. Sommige mensen zijn zozeer thuis bij de bron, dat zij de weg wijzen. Ook in onze tijd staan hier en daar mensen op, in de politiek, in de kerk, onder ons. Mensen die hun stem verheffen, niet omwille van zichzelf, maar omwille van het hele volk, omwille van toekomst en daarom omwille van Hem. Het is niet moeilijk om hen gezag te geven.
Gezag geven vraagt om goed te luisteren, niet te snel te oordelen, te herkennen en te dragen, te wijzen naar dat spoor van Hem, dat slag dat vraagt en zoekt naar Hem.

Uitgaan van verbond, kiezen voor vertrouwen, voor niet ik, maar Hij, het is die weg van geloof die vandaag doorklinkt in de lezingen. Het is een weg van luisteren, maar zeker ook van de vraag stellen, aan de ander, "waar houdt jij verblijf?"