Door Koos van Etten, gehouden op 2 maart 2008

Het verhaal van een mens die tot geloof komt

Het is ongebruikelijk, maar op dit moment wil ik even een kort woord zeggen bij de lezingen als een overgang van de 1^e lezing naar het evangelie.

Zojuist hoorden we een verhaal over uitverkiezing, hoe David als jongste van het gezin door God was uitgekozen om tot koning gezalfd te worden temidden van zijn broers. Die zalving was de opgave van Samuel, die wèl wist dat hij een nieuwe koning moest zoeken in het gezin van Isaï – of van Jesse, zoals hij vroeger genoemd werd – maar niet wist wie van de zonen daarvoor bestemd was. Toen hij de oudste, Eliab, zag met zijn rijzige gestalte, dacht hij: Die is het! Want ook Saul was iemand die met kop en schouders boven de andere mensen uitstak. Maar Samuel kreeg te horen: Nee, die niet, want God ziet niet zoals een mens ziet. Een mens kijkt naar het uiterlijk, maar de Heer kijkt naar het hart. Samuel moest dus leren luisteren en leren zien, zoals de Heer kijkt: niet afgaan op het uiterlijk, niet kijken op het eerste gezicht, maar proberen te zien wat zich in het binnenste van iemand afspeelt.

Op een zelfde manier begint het evangelie: Jezus zág in het voorbijgaan iemand. Jezus kijkt met de ogen van de Heer naar een mens die vanaf zijn geboorte blind is en dan gebeurt er van alles. Het woord ‘zien’ is het sleutelwoord in het evangelie, maar dat woord heeft verschillende lagen.

Het verhaal gaat dus over een blindgeborene, die in de ontmoeting met Jezus genezen wordt. Zijn ogen gaan open, letterlijk, maar ook figuurlijk, want zijn ogen gaan open voor een andere werkelijkheid. Zo wordt deze blindgeborene voor ons een beeld, een symbool van een mens die zoekt naar leven en die gaandeweg tot geloof komt. Wat verteld wordt, is een weg van geloof d.w.z. deze mens overkomt een ervaring die hem helemaal raakt en hem van binnen totaal verandert. Maar pas door alle wederwaardigheden heen gaat hij zich bekennen als een leerling van Jezus en vertrouwt hij zich tenslotte aan deze man Gods toe.

Luister maar, hoe hij eerst niets is, een blinde, iemand zonder betekenis en zonder stem ook, want in het begin wordt er óver hem gesproken. Maar gaandeweg wordt hij iemand en groeit hij uit tot een krachtige persoonlijkheid, die vrijmoedig durft te spreken en ook duidelijk iets te zeggen heeft. Dat is een prachtig en ontroerend verhaal.

Aan de andere kant staan mensen, – buren, bekenden, Farizeeën – die dit alles niet zien en dit ook niet willen zien. Zij gaan zogenaamd wel in gesprek met de blindgeborene, maar het is geen echte dialoog waaraan zij veranderen. Zij blijven verstard in hun ideeën en komen niet tot vernieuwd inzicht, tot geloof in Jezus. Van hen zegt Jezus op het eind dat deze ‘zienden’ blind zullen worden, juist omdat ze zo vasthouden aan hun eigen gelijk.

Luister maar en laat u meenemen door het verhaal en ga mét de blindgeborene de weg van geloof.