|
Preken: Johannes 1, 1 - 18
Door
Jan Rooijakkers, gehouden op Nieuwjaar 2006
In
het begin was het spreken
We
staan aan het begin van het nieuwe 2006. Om dat startpunt te vieren
zijn we hier nu bij elkaar.
Begin
is niet zozeer tijd, vannacht toen de klok sloeg, maar eerder
‘startpunt’: het keerpunt van de donkere tijd naar het licht, van
‘steeds donkerder’ naar ‘steeds lichter’. De inhoud van zo’n wens is
wel een bezinning met elkaar waard. Graag wil ik me beperken tot:
‘in het begin schiep God’ en ‘in het begin was het woord’.
“In het begin schiep God hemel en aarde”: het startpunt, de
oorsprong, het keerpunt.
En
God sprak: er zij licht, en hij zag dat het goed was.
En
God sprak….. en hij zag dat het er was, dat het goed was.
En
God sprak…
En
God sprak…
En
God sprak…
En het scheppingsverhaal sluit met: “en toen
sprak de mens”. Hij neemt het over. God sprak – vervolgens de
mens. Dit is samen ‘in het begin’. De mens zit ín het scheppen:
maken, en zien dat het goed is.
In
het begin was het woord. Niet een gedrukt
stukje op papier… neen ‘het woord’, in de zin van: ik heb een woord
met je te spreken. Er gebeurt iets, het is een ‘werkwoord’. Vandaar
dat de eerste zin van het Johannesevangelie, meestal vertaald met
‘In het begin was het woord’, veel beter tot zijn recht komt als
wordt vertaald: “in het begin was het spreken”. Zo voel je
beter de dynamiek van Johannes. Ik herlees:
‘In het begin was het spreken, en het spreken was bij God.
Het spreken was in het begin bij God.
Alles
is door het spreken geworden
en
zonder het spreken is niets geworden van wat geworden is.
In
het spreken was leven
en
dát leven was het licht der mensen.’
Dus: scheppen, leven…aan het begin ervan, aan de
wortel en aan de oorsprong ligt het spreken.
Dat spreken is het contact maken, de brug, de
sprong naar buiten, en dat is scheppend, is levengevend. Ja, bij het
scheppingsverhaal zien we zelfs dat God spreekt en dus schept en
opbouwt, tótdat de mens het van hem overneemt. ‘En toen rustte God
uit’, staat er. Of anders gezegd: het kon het verder gaan: ‘toen
de mens het overnam’
Zo
geladen, zo vol van opdracht is ‘in het begin’.
Aan
het begin, de oorsprong en start waar wij nu vanmorgen in staan is
dan ook het spreken, het uitspreken van onze geest en ons hart naar
elkaar, scheppend en levengevend.
Afsluiten en op jezelf blijven is de dood. “Toen sprak de mens” is
onze opdracht en onze volheid van leven met elkaar.
Ik denk dat dit heel breed overal zo is:
- tussen U en mij, het is gemeenschapscheppend of
dodend.
- tussen de volkeren van onze wereld: waar
het woord en het spreken voluit gebeurt, groeit vrede en recht; waar
het contact stokt groeit agressie en oorlog. Waar mensen in gesprek
komen groeit broederschap; waar stilte heerst komt macht.
- tussen heden en verleden en toekomst:
waar het verleden mag spreken, waar de toekomst zeggingskracht
heeft, daar bloeit leven, komt licht, komt wijsheid en inzicht,
verantwoordelijkheid voor milieu en waarde. Waar we in het nu ons
insluiten verstikt alle inspiratie.
Dat is ‘ons’ spreken. God is nog verder gegaan:
“Dat leven was het licht der mensen. Het ware licht, dat iedereen
verlicht, kwam in de wereld. Het spreken is vlees geworden en heeft
in heerlijkheid onder ons gewoond, vol genade en waarheid. Van zijn
volheid hebben wij allen ontvangen. Deze eniggeborene, die in de
intimiteit van de Vader is, heeft ons God doen kennen.”
In
deze context wil ik graag ‘een goed begin’ wensen.
|
